Oferty z rynku pierwotnego - nowe osiedla, nowe mieszkania od dewelopera

Odwrócona hipoteka da szansę na poprawę sytuacji finansowej emerytów, którzy posiadają własną nieruchomość mieszkalną lub prawo do mieszkania spółdzielczego. Rząd dyskutuje nad projektem ustawy, zgodnie z którą w Polsce będzie można zostać dożywotnim najemcą swojego mieszkania.
 
W wielu krajach europejskich i w Stanach Zjednoczonych odwrócony kredyt hipoteczny (reverse mortgage) funkcjonuje od lat. W Polsce jednak, mimo wielu dyskusji nad wprowadzeniem takiego rozwiązania, do tej pory nie ustalono nic konkretnego. Obecnie jesteśmy jednak bliżej niż kiedykolwiek uchwalenia ustawy o odwróconej hipotece.

Na czym to polega?

Osoba starsza, chcąca uzyskać dodatkowy dochód z tytułu posiadania nieruchomości (domu, mieszkania własnościowego lub spółdzielczego), może podpisać umowę, na podstawie której bank wypłaci jej dożywotnią rentę. Istotą odwróconej hipoteki jest więc założenie, że to bank płaci klientowi comiesięczne raty, a w zamian za to po jego śmierci przejmuje nieruchomość. Ewentualnie klient może otrzymać jednorazową wypłatę z banku. Co ważne, klient do śmierci pozostaje formalnym właścicielem nieruchomości. Usługa ta nie wyklucza też odzyskania nieruchomości przez jej spadkobierców – mogą oni zdecydować się na spłatę kredytu i zachowanie praw własności. W przeciwnym razie nieruchomość przechodzi na własność banku.
 

Dla kogo?

Odwrócona hipoteka to propozycja przede wszystkim dla ludzi starszych, które chcą uzyskać dodatkowe, poza emeryturą, środki finansowe na utrzymanie. Z kredytu korzystać mogą zarówno osoby samotne, jak i małżeństwa. Jeśli małżonkowie są w tym samym wieku, wysokość rat liczy się jak dla kobiety. W przypadku śmierci jednego z małżonków zasady umowy pozostają niezmienione. Nie trzeba wykazywać się zdolnością kredytową, gdyż zabezpieczeniem umowy jest nieruchomość. Wysokość renty zależeć będzie natomiast od wartości nieruchomości oraz wieku i płci klienta. Im starsza osoba, tym wyższa będzie comiesięczna wypłata. Z racji dłuższej średniej długości życia, mniej pieniędzy otrzymają kobiety. Wypłaty nie będą obciążone podatkiem dochodowym.
 

Odwrócona hipoteka czy umowa dożywocia?

Nieco podobnym, już istniejącym w polskim prawie rodzajem umowy jest tzw. umowa dożywocia. Polega na tym, że jedna ze stron (bank) zobowiązuje się zapewnić drugiej (klientowi) dożywotnie utrzymanie w zamian za przeniesienie na nią praw do nieruchomości. Istotna różnica polega na tym, że w przypadku umowy dożywocia nieruchomość kredytobiorcy staje się własnością banku już w momencie podpisywania umowy. W przypadku odwróconej hipoteki, bank przejmie mieszkanie dopiero po śmierci klienta. Obecnie istnieje już kilka firm, które oferują klientom podpisywanie umów dożywocia (są to na przykład Fundusz Hipoteczny Familia, Centralny Fundusz Hipoteczny oraz Fundusz Senior). Jednak prawo dotyczące umów dożywocia jest na razie bardzo ogólne, przez co zdarzały się przypadki nadużyć. Przede wszystkim zagrożeniem jest sytuacja, kiedy zgon sygnatariusza umowy nastąpi niedługo po jej zawarciu – wtedy bank przejmuje nieruchomość praktycznie za bezcen. Nowe przepisy mają w takim przypadku dać możliwość prawnym spadkobiercom na spłatę kredytu i odzyskanie nieruchomości.
 
Czy odwrócony kredyt przyjmie się w Polsce?

Jak wiadomo, w Polsce niskie emerytury wielu starszym osobom ledwo pozwalają związać koniec z końcem. Duża część emerytów posiada jednak własne mieszkanie, z których mogłaby czerpać korzyści finansowe, gdyby wprowadzono taką możliwość prawną. Dlatego istnieje duże prawdopodobieństwo, że odwrócona hipoteka stanie się w naszym kraju dość popularna.  Dla banków taka usługa jest bardzo opłacalna, gdyż wartość wypłacanej renty zawsze będzie nieporównanie niższa niż cena, po jakiej bank sprzeda nieruchomość. Zgodnie z wyliczeniami Home Broker, usługa odwróconej hipoteki umożliwi przeciętnemu emerytowi większe zyski niż dożywotnia renta  –  statystycznie klient może liczyć na otrzymanie ponad połowy wartości mieszkania. Oczywiście odwrócona hipoteka ma tez swoje minusy, przede wszystkim – jak podkreśla Jaros Sadowski z firmy Expander – stratni będą spadkobiercy kredytobiorcy. Większość ekspertów jest jednak zgodna, że odwrócony kredyt hipoteczny jest doskonałym rozwiązaniem dla wielu emerytów, którym umożliwi uwolnienie kapitału zamrożonego w posiadanym mieszkaniu i pomoże zapewnić spokojną starość.